( 64 ) باب سوم : نيم نيّرين « 1 » هر برجى را به دو قسمت كردند اگر برج نر بوذ نيمه اول شمس را باشذ و نيمه دوم قمر را بوذ و اگر برج ماذه بوذ نيمه اول قمر را باشذ و دوم شمس را چنانك دو نيمه از دو برج نر بوذ با شمس افتذ و دو نيمه از دو برج ماده بوذ ، با قمر . نصيب : مانند نيم نيّرين « 1 » است كه هر برجى دو نيمه كردند لكن نيمه اول خداوند [ آن ] خانه را داذند و نيمه دوم خداوند دهم را و همه برجها برين قياس . حد : اندرين معنى بسيار خلاف كرذه‌اند و از همه حدّها كه نهاذه‌اند بهتر حد مصريان است و دوم حدّ بطلميوس و ما هردو اندرين كتاب نهاذيم چه بطلميوس حكم برين حد همى كنذ و حد هم چون طبع بوذ چنانك زهره بر حد مريخ بوذ [ طبع ] بتيزى « 2 » و گرمى او بپذيرد و بذانك هر برجى را از پنج طبع نهاذند و سرد و خشك از زحل و گرم و تر از مشترى و گرم [ و ] خشك از مريخ و سرد و تر از زهره و ممتزج از عطارد . پس هر برجى [ را ] بر قدر طبع هر ستارهء بخش او داذند از بهر آنك نيم نيّرين جمله با شمس و قمر افتاذ ايشانرا اندر بخش حد ، نصيبى نكردند « 3 » .

--> ( 1 ) . نسخه‌هاى توبينگن و تهرانى و ملك : « نيم برين » ( 2 ) . نسخه اساس : « بترى » ( 3 ) . در حاشيهء نسخهء اساس آمده است : « معلوم باشذ كه از اوّل حمل گرفتيم به بر . . . يك برج نر باشذ و يك برج ماده پس لازم همىآيد كه نصف اوّل هر برجى با نصف آخر برج پيش ازو يا نر باشد يا ماده پس هر سى درجه پهلوى هم از فلك البروج اگر نر باشذ تعلّق با شمس دارد و اگر ماده باشد تعلّق بقمر دارد و آن درجات نيز پانزده درجه از برجست . . . »